Kleine Knagers

Cavia’s

Van de “echte” knaagdieren is de cavia waarschijnlijk de bekendste soort. Cavia’s zijn vriendelijk en goed als huisdier te houden.
Ze kunnen het best met één of meerdere soortgenoten gehouden worden. De beste groepssamenstelling is meestal een gecastreerde man met één of meerdere vrouwtjes. Met goede voeding, verzorging en aandacht kan een cavia gemiddeld 6-8 jaar worden.

 

Algemeen

Huisvesting, verzorging en voortplanting

Cavia’s kunnen zowel binnen als buiten gehouden worden. Meestal zullen cavia’s binnen gehouden worden, om goed contact met de eigenaren te kunnen hebben. Hun hok moet voldoende ruimte en schuilmogelijkheden bieden. Een buitenhok moet bescherming bieden tegen zon, wind, regen en roofdieren (ook honden en katten). Een cavia is geen echte graver, maar het is wel verstandig om een uitloop ook aan de onderkant af te zetten. Als een cavia niet gewend is aan buitenlucht, zet hem dan niet ineens buiten, het verschil in temperatuur met binnen kan grote gezondheidsproblemen veroorzaken.

Cavia’s hebben dagelijks behoefte aan aandacht, en kunnen daarmee ook echte gezelligheidsdieren worden. Hou ook de nagels (deze groeien vaak snel krom door onvoldoende afslijting) en de tanden in de gaten.

Cavia’s zijn jong vruchtbaar en planten zich snel voort. In tegenstelling tot bij de meeste knagers, zijn de jongen nestvlieders. Direct na de geboorte kunnen ze dus vrijwel alles wat een volwassen cavia ook kan, inclusief vast voedsel eten. De dracht van de cavia duurt dan ook relatief lang: ongeveer 2 maanden. Caviapups zijn vrij groot bij de geboorte. Dit kan problemen geven als een vrouwtje te oud is als zij voor het eerst moet bevallen. Het bekken moet namelijk wat mee kunnen geven bij de geboorte, zodat de vrij forse kopjes erdoorheen kunnen. Bij vrouwtjes ouder dan 1 jaar die nog nooit jongen gehad hebben, is het bekken vaak dusdanig stevig vergroeid, dat de jongen er niet meer uit kunnen. Dit kan dodelijk aflopen voor zowel moeder als jongen. Wilt u dus fokken met uw cavia, doe dit dan niet te laat!

 

 Voeding

Het belangrijkste voor de gezondheid van een cavia is ervoor te zorgen dat hij goede voeding binnenkrijgt. Door hun grote dikke- en blinde darm hebben ze veel ruwvoer nodig voor een goede darmwerking. Daarnaast is de cavia één van de weinige diersoorten die niet zelf vitamine C kunnen aanmaken. Voor de gezondheid van een cavia is voldoende vitamine C in het rantsoen essentieel. Omdat vitamine C in water en voer vrij snel afgebroken wordt, is het aan te raden uw cavia dagelijks een vitamine C-tabletje (ca 50mg) te geven.
Het beste dieet voor een cavia ziet er als volgt uit:
• Onbeperkt goed hooi en water
• Beperkte hoeveelheid caviakorrels: 20-30gram voer/cavia/dag, uitgaande van een cavia van ongeveer 1 kg (het gemiddelde gewicht van een normale cavia)
Liever geen gemengd caviavoer, omdat een cavia hier vaak alleen de lekkere hapjes uit vist en de gezonde hapjes laat liggen. Wil de cavia echt niet anders eten, vul dan het voerbakje pas bij als het helemaal leeg is. Bij meerdere dieren in 1 hok is dit voer eigenlijk per definitie ongeschikt, omdat dan niet te garanderen is dat alle dieren alle benodigde voedingsstoffen binnen krijgen. Wij adviseren Supreme Science Selective.
• Mogelijke extraatjes (als de cavia dit gewend is, anders kan dit leiden tot darmproblemen): wortel(loof), paprika, appel, witlof, paardenbloem(blad), weegbree, bloemkoolblad, alles goed gewassen. Liever geen vaste koolsoorten, deze kunnen tot gasvorming (en buikpijn) leiden.
• Niet teveel suikerrijke lekkernijen (zoals fruit, peen)
• Dagelijks een vitamine C-tabletje, paprika bevat trouwens ook veel vitamine C
• Géén knaag- of likstenen, deze bevatten veel te veel mineralen en kunnen leiden tot blaasstenen.
Plotselinge grote voerwisselingen (bijv. ineens veel groenvoer) kunnen leiden tot ernstige, zelfs dodelijke darmstoornissen, pas hier dus mee op.

 

 Gebit

De tanden en kiezen van een cavia groeien levenslang door.
De snijtanden van een cavia zijn behoorlijk lang: boven ca 0,6-0,9 cm, onder 1-1,2 cm.
Bij kaakgewrichtsproblemen kunnen door ongelijke afslijting scheve of doorgroeiende tanden en kiezen ontstaan. Dit leidt tot kauw- en eetproblemen, waardoor behandeling nodig is. Behandeling kan alleen gebeuren onder narcose. Het risico van een narcose is voor een cavia behoorlijk groot, dus problemen voorkomen is altijd beter dan genezen. Eén van de meest voorkomende oorzaken van gebitsproblemen bij cavia´s, is vitamine C-gebrek. Dit leidt namelijk tot spierzwakte en gevoelige tanden. Daardoor wordt onvoldoende gekauwd en geknaagd, en zullen de tanden en kiezen niet meer voldoende afslijten.
Een andere, regelmatig voorkomende oorzaak zijn problemen met het kaakgewricht die ontstaan door bijvoorbeeld met de tanden aan de tralies van de kooi te trekken. Het kaakgewricht van cavia’s is vrij zwak, en kan hierdoor “uit de kom” worden getrokken. De pijnlijkheid die hierop volgt, is de oorzaak van de gebitsproblemen.
Door gebitsproblemen zal er steeds minder gegeten worden, komen de darmen min of meer stil te liggen en wordt een cavia lusteloos en slap en zal weinig tot geen keutels meer produceren. Hoe langer de cavia niet gegeten heeft, hoe zwakker hij wordt en hoe meer risico een narcose (om de gebitsproblemen te corrigeren) met zich meebrengt. Meestal is het dan ook nodig om een cavia eerst te dwangvoeden om weer wat fitter te worden.

 

Maagdarmkanaal

Het maagdarmkanaal van cavia’s is, net als dat van konijnen, gemaakt om grote hoeveelheden slecht verteerbaar voedsel te verwerken. Hiervoor heeft de cavia een lang en groot darmkanaal.
Een gezonde cavia heeft gezonde ontlasting, oftewel keurige keutels, die allemaal ongeveer hetzelfde formaat hebben. Als de keutels kleiner zijn dan normaal, is dit meestal een aanwijzing dat de cavia minder eet dan normaal en dus dat er ergens problemen zijn, die opgelost moeten worden.
Ook dunnere ontlasting komt voor, meestal door verkeerde voeding of parasieten. Belangrijk voor de vertering is dat er voldoende ruwvoer (hooi, evt bladgroenten) beschikbaar is.

 

Gezondheid

Suikerziekte
Cavia’s zijn gevoelig voor het ontwikkelen van suikerziekte als ze te energie- en suikerrijke voeding krijgen. Dit kan leiden tot vermagering, oogproblemen (staar) en veel plassen en drinken. Behandeling met insuline, zoals bij de hond of de kat, is mogelijk, maar meestal niet nodig als de voeding wordt aangepast.

 Huidproblemen
Cavia’s hebben een gevoelige huid. Zowel mijten als schimmelinfecties komen regelmatig voor. Behandeling is dan noodzakelijk en ook het goed reinigen van het hok om herinfectie zoveel mogelijk te voorkomen. Bij oudere vrouwtjes ontstaan soms kale plekken door hormonale problemen, meestal cystes op de eierstokken.

Blaas
Cavia’s kunnen rode urine hebben door plantenkleurstoffen. Hierdoor kan het soms lijken alsof er bloed in de urine zit, terwijl dit niet zo is. Om dit zeker te weten, moet de urine onderzocht worden.
Als de rode kleur wel door bloed veroorzaakt wordt, moet de oorzaak gezocht worden. Dit kan een blaasontsteking zijn (door bacteriën of door blaasstenen), problemen met de baarmoeder, of problemen hoger in de urinewegen, zoals de nieren of de urineleiders.

Eierstokcystes
Oudere (2-4 jaar) vrouwelijke cavia’s ontwikkelen regelmatig cystes op de eierstokken. Hierdoor wordt de hormoonhuishouding ontregeld, wat kan leiden tot kale flanken, tumoren van de baarmoeder of de eierstokken. De cystes kunnen ook zo groot worden (verschillende centimeters in doorsnee), dat het pijnlijk/ongemakkelijk aanvoelt en de cavia er zichtbaar “dikker” van wordt. Door de vrij dunne wand, bestaat het risico dat een cyste knapt, wat een levensbedreigende situatie kan zijn. Meestal zijn de cystes te voelen bij het lichamelijk onderzoek van de cavia, in geval van twijfel zijn ze op een echo bijna altijd goed in beeld te krijgen. De therapie kan bestaan uit hormooninjecties of een operatie. Meestal werken de injecties, maar soms blijkt, doordat de cystes niet reageren, een operatie noodzakelijk.

 

Castratie (/sterilisatie)

Castratie: vanaf 5-6 maanden kan een mannelijke cavia gecastreerd worden, de testikels worden dan verwijderd. Als gevolg zal hij vaak vriendelijker en rustiger worden en kunnen er uiteraard geen jonge cavia’s meer verwekt worden. Dit gebeurt onder algehele narcose.
Sterilisatie: dit is geen routine-ingreep bij cavia’s en wordt niet regelmatig uitgevoerd. Eventueel is dit wel een mogelijkheid bij een ouder vrouwtje met gezondheidsproblemen door cystes op de eierstokken.