Konijnen & Cavia's 

Algemeen

Konijnen zijn over het algemeen vriendelijke dieren en geschikt om als huisdier te houden. Ze houden van gezelschap van andere konijnen. Wel moet bedacht worden dat vooral kleine rassen wat pittiger en bijterig kunnen zijn. Ook kunnen mannetjes onderling gaan vechten en leidt het samen huisvesten van mannetjes en vrouwtjes tot veel onrust en nog veeeeeeeel meer konijntjes. Konijnen die alleen gehuisvest zijn hebben ook aandacht nodig. Deze aandacht moet dus door de eigenaar zelf worden gegeven. Niet alleen zijn dagelijkse portie eten maar ook een dagelijkse portie aandacht zorgt voor een gezond en gezellig huisdier. Zo wordt een gemiddeld konijn ongeveer 8 jaar oud. 

Huisvesting

Een konijn kan zowel binnen als buiten gehouden worden. De grootte van de kooi is erg afhankelijk van de grootte van het ras, maar in het algemeen heeft een konijn veel beweging nodig en dus een ruime kooi. Een buitenhok moet bescherming geven zon, wind, regen en indringers zoals honden en katten. Tevens zal een eventuele uitloop beschermd moeten worden tegen het ontsnappen van het konijn. Konijnen zijn namelijk goede gravers. Stro, hooi en zaagsel kan als bodembedekking gebruikt worden. Konijnen kunnen goed dingen leren maar ze moeten wel, met lekkere dingen, getraind worden. Ze kunnen zindelijk gemaakt worden en kunnen dan ook in huis loslopen. Wees dan voorzichtig met (elektriciteits)kabels want hier gaan ze graag aan knagen. Gladde vloeren zoals parket en tegels kan problemen geven als een konijn uitglijdt. Een konijn heeft namelijk een zwakke rug. 

Voeding

Een konijn heeft een relatief grote dikke- en blindedarm. Voor een goede darmwerking hebben ze een heel veel ruwvoer nodig. De beste keus is om een kwalitatief goed hooi hiervoor te gebruiken. Gras kan alleen gegeven worden aan dieren die dit al gewend zijn. Het rantsoen kan aangevuld worden met konijnenkorrels maar hier mogen ze niet te veel van hebben omdat ze anders te weinig ruwvoer eten. Dit kan leiden tot diarree.Ons advies voor het rantsoen van een konijn:

• onbeperkt goed hooi en water
• beperkte hoeveelheid konijnkorrels (liefs geen gemengd konijnenvoer) 20-30 gram per kilo konijn        
• beperkt aantal extraatjes: bv wortel, appel, paprika, paardebloemenblad, weegbree, bloemkoolblad
• zorg ervoor dat de cavia voldoende vitamine C binnen krijgt. Net als mensen kan een cavia zelf geen vitamine C aanmaken. Daarom is het noodzakelijk dat een cavia echt caviavoer krijgt. Het is ook mogelijk om druppeltjes vitamine C door het drinkwater te mengen.

Wat kun je beter niet doen? Plotselinge grote voederwisselingen bv ineens een heleboel groenvoer geven, kan het maagdarmkanaal niet verwerken en zal leiden tot ernstige (dodelijke?) diarree. Ook het geven van gemend konijnenvoer wordt door ons afgeraden. Konijnen hebben de neiging om de lekkere (gekleurde) dingetjes eruit te eten en de gezonde bikskorreltjes te laten liggen. Dit heeft tot gevolg dat het konijn teveel “snoepjes” eet en dus te veel “lege” calorieën binnen krijgt.              

Verzorging

Een konijn heeft elke dag verzorging nodig. Niet alleen zijn dagelijkse portie eten maar ook aandacht in de vorm van aaien en oppakken is noodzakelijk. Tevens dient bij een konijn regelmatig gekeken worden of de tanden en nagels niet te lang worden en het gebied rondom de staart niet vies is. 

Voortplanting

Konijnen planten zich erg snel voort. Al op jonge leeftijd zijn het mannetje en vrouwtje vruchtbaar. Na een korte drachtigheidsduur kan het vrouwtje vlak na bevalling weer bevrucht worden. Hieronder de volgende gegevens:

• mannetjes geslachtsrijp: 5-6 maanden
• vrouwtjes geslachtsrijp: 4-5 maanden (fokleeftijd: 5-9 maanden afh van ras)
• draagtijd: 29-33 dagen
• aantal jongen: 1-10 dagen
• speenleeftijd: 6 weken  

Castratie

Een mannetjes konijn (ram of rammelaar is geslachtsrijp vanaf een leeftijd van 5-6 maanden. Vanaf deze leeftijd kan een rammelaar gecastreerd worden. Bij de castratie worden de balletjes (testikels) van het konijn weggehaald. In de testikels worden het sperma en het mannelijke geslachtshormoon gemaakt. Na de castratie kan het konijn dus niet meer een vrouwtje drachtig maken en het gedrag dat door het mannelijke geslachtshormoon wordt gestimuleerd, bv dominant of agressief gedrag en “rijden”, valt weg. Hierdoor kan het konijn veel gemakkelijker samen met andere konijnen worden gehouden. Ook zijn ze voor mensen vaak veel vriendelijker en rustiger in de omgang. 

Sterilisatie

Het verwijderen van de eierstokken (soms ook baarmoeder) van een konijn heet in de volksmond een sterilisatie. Strikt gezien is het eigenlijk een castratie omdat je de hormoonproducerende organen weghaalt. Deze operatie wordt bij vrouwelijke konijnen (voedster) niet vaak gedaan. Dit komt omdat de hormonen van een voedster eigenlijk nooit problemen opleveren voor het gedrag en dus omgang met het konijn. Daarbij is het een redelijke ingrijpende operatie waarbij de buik moet worden geopend. De operatie kost ook aardig wat tijd en is hierdoor duurder dan een castratie.Wel kan de baarmoeder en eierstokken bij niet gesteriliseerde voedsters op latere leeftijd problemen gaan geven bv baarmoederkanker of blazige (cysteuze) eierstokken. Is dit het geval dan moet de voedster zeker worden gesteriliseerd. Helaas is de diagnose van bovenstaande aandoeningen lastig te stellen. 

Ziekten

Hoe kun je zien of een konijn ziek is:

• niet/slecht eten of drinken
• stil in een hoekje zitten
• vieze ogen/vieze neus --  vaak dan ook vieze binnenzijde van voorpootjes
• scheve kop of schudden met kop
• jeuken
• vies kontje etc. Als uw konijn ziek is, neem dan contact met ons op. Sommige aandoeningen kunnen niet afgewacht worden. Wij willen dan graag weten of het konijn nog gegeten, gedronken, gepoept en geplast heeft. Controleer dit even voordat u naar ons toekomt. Neem eventueel wat eten mee wat u het konijn de afgelopen dag heeft gegeven.  DierGezondheidsCentrum "Boven-Veluwe" heeft ruime ervaring met de behandeling van konijnen. De volgende aandoeningen/ziekten zien wij regelmatig bij ons op het spreekuur.- entingen- abcessen- tand- en kiesproblemen 

Entingen 

Er zijn twee dodelijke ziekten bij konijnen waartegen geënt kan worden. Dit zijn aandoeningen waarvoor geen behandeling mogelijk is en waar ze meestal aan dood gaan. Het betreft: 

• Myxomatose

Deze aandoening is voornamelijk bekend bij wilde konijnen maar kan net zo goed bij onze tamme huiskonijnen voorkomen. De ziekte wordt voornamelijk overgebracht door stekende insecten zoals vlooien, muggen en vliegen. Ook direct contact met zieke dieren kan de besmetting overbrengen. Zieke dieren vertonen weke bobbels, meestal rond de ogen, de snuit, de oren en de anaalstreek. De oogleden kunnen aan elkaar kleven door de vaak pussige ooguitvloeiing. Ook uit de neus kan vieze uitvloeiing komen. Meestal zal een konijn aan deze ziekte overlijden.Een besmetting kan worden voorkomen door er voor te zorgen dat er geen muggen en vliegen bij het konijn kan komen bv met behulp van fijn muggengaas. Ook zullen eventueel aanwezige vlooien moeten worden bestreden en voorkomen. Omdat deze maatregelen nooit helemaal waterdicht zijn, kan er het best voor een enting worden gekozen. De beste tijd om te enten is het voorjaar (april, mei) zodat uw konijn beschermt is als in de zomer het gevaar voor besmetting via insecten het hoogst is. Dan wordt de enting gecombineerd met een enting tegen het Viraal Haemorragische Syndroom (zie hieronder). DGC "Boven-Veluwe" adviseert om deze enting in juli/augustus te herhalen om dat de enting maar kort een goede bescherming geeft. Deze herhalingsenting geeft een goede bescherming voor de najaarsperiode. Immers in september en oktober zijn er nog volop muggen en vliegen. Konijnen vanaf een leeftijd van 4 weken kunnen geënt worden (8 weken bij een combinatie-enting). Het is niet verstandig om uw drachtige of zogende konijn tegen myxomatose te laten enten.DGC "Boven-Veluwe" geeft een aantal keren per jaar u de mogelijkheid om uw konijn(en) te laten enten. Dit doen we op zogenoemde "entingmiddagen". Deze vaste middagen zijn nodig om de kosten van de entingen te beperken: namelijk als een potje entstof voor 10 entingen eenmaal is opgelost, is dit slechts een aantal uren houdbaar. De data voor deze "entmiddagen" worden bekend gemaakt via persoonlijke uitnodigingen, de locale krant en onze website. U kunt natuurlijk ook even naar de praktijk bellen. 

• Viraal Haemorragische Syndroom (VHD)

Dit is een zeer besmettelijke en meestal dodelijke ziekte. De ziekte wordt overgebracht door contact met besmette dieren of ontlasting daarvan of door vers gras/plantenmateriaal dat in contact is geweest met een besmet konijn. Ook insecten kunnen de besmetting van konijn op konijn overbrengen.De ziekte kan zo snel verlopen dat het konijn nooit ziek is gezien, maar gewoon dood ligt. Verloopt de ziekte minder snel dan wordt het konijn erg ziek: benauwd, niet willen eten, tandenknarsen, bloederig of schuimige neusuitvloeiing. De ziekte kan worden voorkomen door contact met andere (wilde) konijnen te voorkomen en geen gras/plantermateriaal te geven. Ook is het mogelijk om tegen deze ziekte te enten. Deze enting wordt door DGC "Boven-Veluwe" in het voorjaar meestal gecombineerd met de enting tegen Myxomatose (zie hierboven) en op een "entmiddag" (zie hierboven) gegeven. Wilt u uw konijn allleen tegen VHD beschermen dan hoeft u niet op een "entmiddag" te wachten De enting op elke willekeurig moment worden gegeven maar minstens 2 weken voordat uw konijn contact kan krijgen met andere (misschien besmette) konijnen. De enting geeft een bescherming die voor één jaar voldoende is. Konijnen vanaf 8 weken kunnen geënt worden. Drachtige en zogende dieren kunnen wel tegen VHD geent worden.  

Abcessen 

Een veel voorkomend probleem bij konijnen is het ontstaan van abcessen. Dit kan op verschillende plekken van het lichaam ontstaan maar meestal komen ze voor op het hoofd: onder de kin en aan de wang. Soms is er een oorzaak te vinden bv gebitsproblemen, soms hebben ze weken of maanden geleden een ooginfectie gehad, soms hebben ze een wondje gehad, maar meestal weten we niet waardoor een abces ontstaat. Het is erg moeilijk om een abces te behandelen. Ten eerste moet de oorzaak worden weggenomen. Ten tweede moet het abces worden verwijderd of geopend en het dikke pus worden verwijderd. Het is echter bijna onmogelijk om alle resten van de infecties weg te nemen zodat de kans op terugkeer van het abces erg groot is. Om deze reden experimenteert DGC "Boven-Veluwe" met het langdurig geven van speciale penicilline dat om de dag door de eigenaar zelf wordt geïnjecteerd. De resultaten lijken erg goed. 

Tand- en kiesproblemen 

De tanden en kiezen van een konijn groeien altijd door: snijtanden groeien ongeveer 2 mm per week. De tanden en kiezen slijten op elkaar af. Soms heeft een konijn een afwijkende stand van het gebit waardoor tanden en kiezen onregelmatig kunnen afslijten. Door dit onregelmatige afslijten kunnen snijtanden te lang doorgroeien en kiezen kunnen scherpe punten krijgen die de tong, het gehemelte of de binnenkant van de wangen kunnen verwonden. Het konijn kan en wil dan niet meer eten. Dit gebeurt niet van de ene op de andere dag. Langzaam zal het konijn wat gaan afvallen of zichtbaar met het eten gaan knoeien. Een tandprobleem kunt u zelf gemakkelijk constateren. De beoordeling van de kiezen zal door een dierenarts moeten gebeuren. De behandeling van verkeerd afgesleten snijtanden bestaat uit het knippen of slijpen van de tanden. Slecht afgesleten kiezen worden onder narcose bijgeslepen. In beide gevallen zal regelmatig gecontroleerd moeten worden of er weer een behandeling nodig is, immers tanden en kiezen groeien altijd door.