Cavia gebit

HET CAVIAGEBIT

Wist u dat? 
•       Cavia’s zijn nestvlieders, en worden geboren met hun volledige gebit. Ze wisselen dus niet.
•       Cavia’s hebben 4 snijtanden, geen hoektanden, en 16 kiezen. Zowel boven als onder hebben ze links en rechts 1 snijtand en 4 kiezen.
•       Tussen de snijtanden en de kiezen zit een redelijk groot stuk kaak zonder tanden of kiezen, dit heet het diastema. Dit is geen afwijking, maar de normale vorm van de cavia-bek.
•       Cavia’s hebben eigenlijk altijd voor in hun bek. Ze ademen via hun neus, en hebben hier dus geen last van. Maar het maakt het voor de dierenarts nog wel eens lastig om de tanden en kiezen goed te kunnen beoordelen!

Zowel de snijtanden als de kiezen groeien, als het goed is, het hele leven door. De groeisnelheid van de snijtanden is zo’n 6-8cm per jaar. Dat betekent dus ruim een halve centimeter per maand! De tanden slijten normaal gesproken af door kauwen en op elkaar “schuren”. Bij een gezond gebit zijn de slijtage en het aangroeien in balans.

De snijtanden hebben lange wortels. In de onderkaak hebben deze wortels een lichte kromming, en groeien ze vanaf ongeveer de wortel van de eerste kies. In de bovenkaak zijn deze wortels sterk gekromd, en ook deze wortels groeien ongeveer vanaf de eerste kieswortel. De kiezen van de bovenkaak en de onderkaak staan in een hoek van ongeveer 30 graden ten opzichte van elkaar. De kiezen in de bovenkaak wijzen naar buiten, die in de onderkaak wijzen naar binnen. Ook de kiezen groeien continu door. Als de slijtage en de groei niet in balans zijn, kunnen er zogenaamde haken aan de kiezen ontstaan. In het ernstigste geval kunnen de haken van de onderkaakskiezen een brug vormen over de tong, waardoor de cavia deze niet meer kan gebruiken. De bovenkaakskiezen kunnen haken naar de wangen toe vormen en daar verwondingen veroorzaken.

Gebitsproblemen kunnen door verschillende oorzaken ontstaan, maar één oorzaak die specifiek is voor cavia’s, is een tekort aan vitamine C. Cavia’s kunnen zelf geen vitamine C aanmaken (de meeste andere dieren wel), dus hebben vitamine C nodig in de voeding. Een tekort aan vitamine C kan leiden tot gebitsproblemen, doordat dit gewrichtspijnlijkheid tot gevolg kan hebben, ook in het kaakgewricht. Daardoor doet het bewegen van de kaak (en dus eten) zeer, en slijten de tanden en kiezen onvoldoende af.
•       Tekenen van gebitsproblemen kunnen zijn:
o       Wel willen, maar niet kunnen eten (wel naar de voerbak gaan, maar niet eten)
o       Vermageren (het is goed om cavia’s regelmatig te wegen)
o       Veel speekselen of een natte kin
o       Algeheel ziek zijn, slecht in de vacht zitten
o       Tandenknarsen (dit kan een uiting van pijn zijn)
o       Maagdarmklachten, vaak te zien door diarree of juist obstipatie

Bij gebitsproblemen zal het vaak nodig zijn om de tanden en/of de kiezen te slijpen. De kiezen slijpen kan alleen onder narcose, omdat anders niet goed in de bek te kijken is. Als de oorzaak niet gevonden of aangepakt wordt, zullen de tanden/kiezen blijven doorgroeien, en zal dus meestal binnen 1-2 maanden opnieuw behandeld moeten worden.